FANDOM


Stub-icon.png Ta strona to zalążek artykułu. Jeśli możesz, rozbuduj go.
Biblia
Köln-Tora-und-Innenansicht-Synagoge-Glockengasse-040
Tytuł oryginalny
Autorzy
Język oryginału hebrajski, grecki, aramejski
Czas powstania od XIII–XII w. p.n.e. do I w. n.e.
Tematyka

Biblia (Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu) – zbiór starożytnych ksiąg religijnych, stanowiących podstawę wierzeń judaizmu (Stary Testament) i chrześcijaństwa (Stary i Nowy Testament).

Opis

Biblia to najbardziej rozpowszechniona książka na ziemi, przetłumaczona na ponad 1200 języków. Zawiera przykazania moralne, wiadomości historyczne oraz fragmenty o wielkich walorach literackich. Pierwotnie została spisana w językach hebrajskim (Stary Testament), greckim (prawie cały Nowy Testament) i aramejskim (Ewangelia Mateusza).

Nazwa Biblia pochodzi z języka greckiego, od wyrazu bibliós – łodyga papirusu, później powstał zaś wyraz tó biblion (w liczbie mnogiej ta biblia) oznaczający księgę, zwój papirusu. Słowo Biblia można więc dosłownie przetłumaczyć jako „księgi”.

Najstarsze części Biblii pochodzą najprawdopodobniej z XIII wieku p.n.e., a spisywanie pism Nowego Testamentu ukończono pod koniec I wieku n.e. Treść pierwszych ksiąg biblijnych jest jednak o wiele starsza (prawdopodobnie sięga XVIII wieku p.n.e.), gdyż najpierw – kiedy nie istniało jeszcze pismo – przekazywano ją z pokolenia na pokolenie ustnie.

Pisarzami biblijnymi są ludzie pochodzący z różnych miejsc, o różnym wykształceniu i pozycji społecznej. Niektóre fragmenty tego dzieła są napisanymi rzeczowo kronikami historycznymi, inne są pisane szczególnym stylem, językiem obrazowym, nierzadko sięgającym do wyrafinowanych środków językowych, takich jak rytm, symbol, alegoria, metafora. Wśród gatunków, jakie możemy odnaleźć w Biblii, są takie jak epos, aforyzm, psalm, pieśń, hymn, poemat, nowela, przypowieść, kazanie, kronika, dialogi filozoficzne.

Biblia a kultura

Biblia jest jednym ze źródeł kultury europejskiej.

Przekłady Biblii

  • III–II w. p.n.e.: Septuaginta – tłumaczenie Starego Testamentu na j. grecki
  • IV w. n.e.: Wulgata – tłumaczenie na j. łaciński

Polskie przekłady Biblii

Utwory literackie nawiązujące do Biblii

Dzieła filmowe nawiązujące do Biblii

Dzieła plastyczne nawiązujące do Biblii

Biblia w języku polskim

Z Biblii pochodzą (lub do jej treści nawiązują) m.in. następujące związki frazeologiczne (nazywane biblizmami):

  • Alfa i Omega,
  • ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało,
  • budować na opoce,
  • chleb powszedni,
  • egipskie ciemności,
  • gałązka oliwna,
  • głos wołającego na pustyni/puszczy,
  • grób pobielany,
  • hiobowe wieści,
  • jabłko Adama,
  • jeźdźcy Apokalipsy,
  • judaszowe srebrniki,
  • judaszowy pocałunek,
  • kainowe piętno/znamię,
  • kamień węgielny,
  • kolos na glinianych nogach,
  • korona cierniowa,
  • kozioł ofiarny,
  • kraina mlekiem i miodem płynąca,
  • lata tłuste i chude,
  • listek figowy,
  • łono Abrahama,
  • manna z nieba,
  • marność nad marnościami i wszystko marność,
  • matuzalemowy wiek,
  • miecz obosieczny,
  • mieć z kimś pański krzyż,
  • miska soczewicy,
  • miłosierny Samarytanin,
  • mury Jerycha,
  • niebieski ptak,
  • niewierny Tomasz,
  • od Adama i Ewy,
  • palec Boży,
  • plagi egipskie,
  • płacz i zgrzytanie zębów,
  • przechodzić gehennę,
  • rozdzierać szaty,
  • rzeź niewiniątek,
  • rzucać perły przed wieprze,
  • salomonowa mądrość,
  • salomonowy wyrok,
  • sądny dzień,
  • siódma pieczęć,
  • sodoma i gomora,
  • sól ziemi,
  • syn marnotrawny,
  • trąby jerychońskie,
  • ucho igielne,
  • umywać ręce,
  • w stroju Adama/w stroju Ewy/w stroju adamowym
  • wdowi grosz,
  • wiek chrystusowy/lata chrystusowe,
  • wieża Babel,
  • wilk w owczej skórze,
  • wszystkie znaki na niebie i ziemi,
  • zakazany owoc,
  • zamienić się w słup soli,
  • zbłąkana owieczka,
  • ziemia obiecana,
  • złoty cielec.