FANDOM


Kazimiera Rychterówna
Prawdziwe nazwisko Fryderyka Richter
Pseudonimy Kazimiera Rychterówna
Dane personalne • ur. 7 grudnia 1895, Janów
• zm. 3 kwietnia 1963, Warszawa
Pochodzenie 1600px-Flag of Poland.svg Polska
Wykształcenie Uniwersytet Lwowski, kierunek: filologia polska, filologia klasyczna (1923)
Profesje aktorka
recytatorka
Najważniejsze projekty • sztuka recytatorska
Nagrody
Członkowie rodziny • Eleonora Richter (matka)
• Marek Richter (ojciec)
• brat
• Antonina Rychterówna (bratanica)

Kazimiera Rychterówna (1895–1963) – polska aktorka i recytatorka.

Biografia

Urodziła się 7 grudnia 1895[1] w Janowie. Absolwentka Gimnazjum Klasycznego imienia Zofii Strzałkowskiej we Lwowie (1912) oraz Uniwersytetu Lwowskiego (1923), na którym studiowała filologię polską i klasyczną (pierwotnie studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim, potem przeniosła się do Lwowa, gdzie po kilkuletniej przerwie dokończyła edukację).

Na deskach teatralnych zadebiutowała 28 grudnia 1912 roku. sztuki aktorskiej uczyła się u Wandy Siemaszkowej i Franciszka Wysockiego oraz w teatrze M. Reinhardta. Ceniono szczególnie jej talent recytatorski[2] – tej dziedzinie sztuki poświęciła się od 1915 roku (dawała tzw. „koncerty żywego słowa”). I właśnie jako wybitna recytatorka przeszła do historii.

Występowała m.in. w Krakowie, Zamościu, Gdańsku i Warszawie, a także za granicą. Jako recytatorka prezentowała utwory m.in. Adama Asnyka, Jana Kasprowicza, Zygmunta Krasińskiego, Bolesława Leśmiana, Kornela Makuszyńskiego, Adama Mickiewicza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Henryka Sienkiewicza, Juliusza Słowackiego, Leopolda Staffa czy Stanisława Wyspiańskiego, a z literatury obcej – np. Ajschylosa, Hansa Christiana Andersena, Edgara Allana Poego i Safony. Występowała zarówno przed dorosłą publicznością, jak i specjalnie dla najmłodszych.

W roku 1926 uległa poważnemu wypadkowi – potrącił ją motocykl. Podczas II wojny światowej nie występowała. Pracowała wówczas jako nauczycielka języka polskiego w Radomiu. Po wojnie wróciła do pracy artystycznej w 1945 roku. Bywała jurorką na rozmaitych konkursach recytatorskich. Była też autorytetem w dziedzinie poprawnej wymowy, dykcji i artykulacji[3].

Zmarła 3 kwietnia 1963 w Warszawie.

Koligacje rodzinne

  • rodzice: Eleonora Richter (z domu Ząbkowska; matka), Marek Richter (ojciec)
  • rodzeństwo: brat
  • dalsza rodzina: Antonina Rychterówna (bratanica)

Spektakle teatralne

Koncerty recytatorskie

  • 1915: Wieczór pieśni i słowa

Publikacje

  • Ł na 2 sposoby w: Do i od redakcji, „Przekrój” nr 248, 8 stycznia 1950, s. 10.
  • Problem kultury mowy w nauczaniu szkolnym, „Polonista”, 1937.

Informacje dodatkowe

Przypisy

  1. Podawane były także lata 1891 i 1899.
  2. Kazimiera Rychterówna, „Przekrój” nr 34, 2 grudnia 1945, s. 15.
  3. Np. w 1950 roku napisała do „Przekroju” list na temat poprawnej wymowy litery „ł”. List ten został wydrukowany w piśmie pod tytułem Ł na 2 sposoby.
  4. R. Jasiński, Nieznany dramat Witkacego, „Przekrój” nr 106, 20 kwietnia 1947, s. 5.

Bibliografia

  1. Kazimiera Rychterówna, „Przekrój” nr 34, 2 grudnia 1945, s. 15.

W Internecie